Nhiều tai nạn lao động trong nhà máy không đến từ thao tác sai của công nhân mà từ chính thiết bị/máy móc không đạt chuẩn an toàn hoặc thiếu bảo trì định kỳ.
An toàn thiết bị trong sản xuất là gì?
An toàn thiết bị trong sản xuất là tập hợp các yêu cầu, quy trình đảm bảo máy móc, thiết bị sử dụng trong nhà máy không gây nguy hiểm cho người vận hành — từ khâu lựa chọn, lắp đặt, vận hành đến bảo trì định kỳ. Đây là một phần cốt lõi của an toàn lao động trong nhà máy, tập trung vào yếu tố thiết bị/máy móc thay vì hành vi con người.
Các nguyên tắc kiểm soát an toàn thiết bị
- Lựa chọn thiết bị đạt chuẩn an toàn: ưu tiên thiết bị có chứng nhận an toàn (CE, chuẩn quốc gia) từ nhà cung cấp uy tín, tránh thiết bị trôi nổi không rõ nguồn gốc.
- Lắp đặt đúng kỹ thuật: đảm bảo khoảng cách an toàn, nối đất, che chắn bộ phận chuyển động theo đúng hướng dẫn nhà sản xuất.
- Bảo trì bảo dưỡng định kỳ: lập lịch kiểm tra, bảo trì theo khuyến cáo, không chờ đến khi thiết bị hỏng mới xử lý.
- Đào tạo vận hành đúng quy trình: công nhân cần được đào tạo và cấp chứng nhận trước khi vận hành thiết bị có rủi ro cao.
- Gắn nhãn cảnh báo rõ ràng: khu vực nguy hiểm, bộ phận chuyển động cần có biển cảnh báo dễ nhận biết.
Những vấn đề thường gặp
- Thiết bị cũ, không rõ nguồn gốc được đưa vào sử dụng để tiết kiệm chi phí, tiềm ẩn rủi ro cao.
- Bỏ qua lịch bảo trì định kỳ do áp lực tiến độ sản xuất, dẫn đến hỏng hóc bất ngờ gây tai nạn.
- Công nhân vận hành thiết bị chưa qua đào tạo đầy đủ, đặc biệt với lao động thời vụ/mới tuyển.
Tiêu chuẩn liên quan
- ISO 45001 — hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp, đặt yêu cầu cụ thể về kiểm soát rủi ro từ máy móc, thiết bị sản xuất.
Câu hỏi thường gặp
Ai chịu trách nhiệm kiểm tra an toàn thiết bị định kỳ?
Thường là bộ phận kỹ thuật/bảo trì phối hợp với bộ phận an toàn lao động (HSE), có lịch kiểm tra và ghi nhận rõ ràng.
Thiết bị mới mua có cần kiểm tra an toàn trước khi đưa vào sử dụng không?
Có, cần nghiệm thu an toàn (bao gồm kiểm định với thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt) trước khi đưa vào vận hành chính thức.
Làm sao biết thiết bị nào cần kiểm định an toàn bắt buộc theo quy định?
Cần đối chiếu danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động theo quy định hiện hành, hoặc tham khảo ý kiến đơn vị kiểm định chuyên môn.
Kết luận
An toàn thiết bị là nền tảng để giảm thiểu tai nạn lao động trong nhà máy, cần được kiểm soát xuyên suốt từ khâu lựa chọn đến bảo trì. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm cách tính giờ làm việc theo ca để cân đối lịch bảo trì thiết bị với ca sản xuất hợp lý.
