Một kỹ sư giám sát công trình làm việc 10 tiếng/ngày tại công trường cách trụ sở 200km, được hưởng thêm phụ cấp đi lại, phụ cấp lưu trú và có thể được điều chuyển sang dự án khác giữa tháng — trong khi đó, một nhân viên văn phòng chỉ đơn giản làm 8 tiếng/ngày tại một địa điểm cố định. Nếu áp dụng nguyên công thức tính lương theo thời gian tiêu chuẩn cho cả hai nhóm, doanh nghiệp xây dựng — hạ tầng gần như chắc chắn sẽ tính sai lương cho nhân sự dự án.
Ba điểm khác biệt cốt lõi khi tính lương nhân sự dự án/công trường
So với tính lương theo thời gian áp dụng cho khối văn phòng, lương của nhân sự dự án/công trường có ba khác biệt lớn cần được xử lý riêng trong quy trình tính lương:
- Phụ cấp công trường biến động theo địa điểm — phụ cấp đi lại, lưu trú, ăn ở khác nhau tùy khoảng cách và vùng miền của từng công trình, không phải một mức cố định áp dụng chung cho toàn công ty như phụ cấp văn phòng.
- Phân bổ chi phí lương theo nhiều dự án trong cùng một kỳ lương — một kỹ sư có thể làm việc tại 2-3 công trình trong cùng một tháng, đòi hỏi bộ phận kế toán phải phân bổ đúng số giờ/số ngày công cho từng dự án để hạch toán chi phí chính xác theo công trình, phục vụ báo cáo giá thành và quyết toán với chủ đầu tư.
- Giờ làm việc gắn với tiến độ thi công, không theo giờ hành chính cố định — tăng ca do gấp tiến độ, làm việc ngày lễ/Tết để kịp bàn giao công trình xảy ra thường xuyên hơn nhiều so với khối văn phòng, kéo theo cách tính hệ số làm thêm giờ phức tạp hơn và dễ sai sót nếu tính thủ công.
Cách xử lý trong quy trình tính lương
Để tính đúng lương cho nhân sự dự án mà không làm phức tạp hoá toàn bộ hệ thống lương công ty, doanh nghiệp xây dựng thường áp dụng cách tiếp cận sau:
- Tách phụ cấp công trường thành khoản riêng, gắn theo mã dự án — thay vì cộng gộp vào lương cơ bản, phụ cấp đi lại/lưu trú được khai báo theo từng công trình cụ thể, giúp dễ dàng thay đổi khi nhân sự chuyển dự án và dễ đối chiếu khi quyết toán với chủ đầu tư.
- Chấm công gắn mã công trình — mỗi lượt chấm công ghi nhận kèm mã dự án đang thực hiện, để cuối kỳ hệ thống tự động tổng hợp số giờ công theo từng dự án mà không cần kế toán đối chiếu thủ công.
- Cấu hình quy tắc tăng ca riêng cho nhân sự công trường — vì tần suất và điều kiện tăng ca của nhân sự dự án khác khối văn phòng, hệ thống tính lương cần cho phép thiết lập bộ quy tắc tính hệ số làm thêm giờ riêng theo nhóm nhân sự, tránh áp nhầm quy tắc chung.
Tiêu chuẩn liên quan
Nhân sự dự án/công trường thường bao gồm cả lao động thời vụ và nhà thầu phụ, nên các khía cạnh tuân thủ sau cần được lưu ý khi thiết kế chính sách lương:
- SA8000/SMETA (Social Compliance) — yêu cầu minh bạch trong việc trả lương, phụ cấp cho lao động thời vụ và nhà thầu tại công trường, tương tự lao động chính thức. Tìm hiểu thêm về SA8000.
Câu hỏi thường gặp
1. Phụ cấp công trường có tính vào lương đóng bảo hiểm xã hội không?
Tùy loại phụ cấp — phụ cấp mang tính chất lương (gắn với điều kiện lao động, có tính ổn định) thường phải tính vào căn cứ đóng BHXH, trong khi phụ cấp mang tính hỗ trợ một lần (đi lại, ăn ở) thường không tính. Doanh nghiệp cần rà soát theo quy định hiện hành và chính sách nội bộ.
2. Một nhân sự làm việc ở 2 công trình trong cùng tháng thì tính lương thế nào?
Hệ thống chấm công cần ghi nhận số ngày/giờ công theo từng mã dự án, sau đó tổng hợp thành lương chung của nhân sự đó, đồng thời phân bổ chi phí lương tương ứng cho từng dự án phục vụ hạch toán giá thành.
3. Có cần một chính sách lương riêng cho nhân sự công trường không?
Nên có ít nhất một phụ lục hoặc quy chế riêng quy định về phụ cấp công trường, quy tắc tăng ca và điều chuyển dự án — thay vì áp dụng nguyên chính sách lương khối văn phòng vốn không tính đến các yếu tố đặc thù này.
4. Vì sao nên tách bạch chấm công theo công trình thay vì chỉ ghi tổng giờ công?
Vì chủ đầu tư và ban lãnh đạo cần biết chính xác chi phí nhân công của từng công trình để quyết toán và đánh giá hiệu quả dự án — nếu chỉ ghi tổng giờ công, doanh nghiệp sẽ mất khả năng phân tích chi phí theo từng dự án.
Kết luận
Tính lương cho nhân sự dự án, công trường không thể áp dụng nguyên công thức tính lương theo thời gian của khối văn phòng do sự khác biệt về phụ cấp, phân bổ chi phí đa dự án và quy tắc tăng ca. Doanh nghiệp xây dựng — hạ tầng cần một quy trình chấm công gắn mã dự án và cấu hình phụ cấp/tăng ca riêng để đảm bảo lương được tính đúng, đồng thời có dữ liệu chính xác để quyết toán chi phí theo từng công trình.
