Công nghệ nhận diện khuôn mặt đã dần trở thành giải pháp chấm công hàng đầu của các doanh nghiệp. Công nghệ nhận diện các đặc điểm trên khuôn mặt để chấm công cho nhân viên. Vì vậy, một trong những câu hỏi mà người dùng thường đặt ra cho công nghệ này đó chính là liệu việc đeo mắt kính có ảnh hưởng đến khả năng nhận diện khuôn mặt hay không?
Nhận diện khuôn mặt khi đeo kính có khả thi?
Nhận diện và phát hiện khuôn mặt
Điều đầu tiên mà người dùng cần phải biết để có thể trả lời câu hỏi này đó chính là sự khác nhau giữa nhận diện khuôn mặt và phát hiện khuôn mặt.
Nhận diện khuôn mặt là xác định từ một bức ảnh xem người đó là ai. Nhận diện khuôn mặt xác định các đặc điểm trên khuôn mặt của người dùng và so sánh với các hình ảnh có sẵn trong hệ thống dữ liệu để xác nhận danh tính của người dùng.
Phát hiện khuôn mặt là kỹ năng cơ bản để xác định xem có khuôn mặt nào trong hình ảnh hay không. Công nghệ sẽ không thể nào nhận diện được khuôn mặt nếu chưa phát hiện được khuôn mặt của người dùng
Ảnh hưởng của việc đeo kính đến công nghệ nhận diện khuôn mặt
Những người dùng có đeo kính tạo ra một thách thức cho cả phần mềm phát hiện khuôn mặt và nhận dạng khuôn mặt. Kính, đặc biệt là kính râm phản chiếu, có thể cản trở thuật toán tìm điểm tham chiếu cần thiết khi xác định xem có khuôn mặt trong ảnh hay không. Nếu phát hiện được khuôn mặt, rõ ràng sẽ không có nhận diện khuôn mặt.
Nhận diện khuôn mặt khi đeo kính
Giả sử ai đó đã được đăng ký vào hệ thống bằng một bức ảnh mà họ không đeo kính. Khi họ bắt đầu đeo kính và sử dụng hệ thống nhận diện khuôn mặt có thể dễ dàng gây nhầm lẫn cho thuật toán khi nó cố gắng so sánh hai bức ảnh.
Mỗi sản phẩm nhận diện và phát hiện khuôn mặt sử dụng một thuật toán khác nhau. Nhiều thuật toán trong số này nhận ra khi mọi người đang đeo kính. Các loại kính cận bình thường sẽ không tạo ra vấn đề cho phần mềm phát hiện và nhận diện khuôn mặt. Các chi tiết mắt quan trọng vẫn có thể nhìn thấy ngay cả khi chúng gây ra một số dạng vấn đề, phần mềm sẽ tiếp tục kiểm tra các bộ phận khác của khuôn mặt, chỉ cần loại bỏ các phần bị tắc khỏi phân tích của nó. Không hiếm trường hợp khuôn mặt vẫn được phát hiện và nhận diện với tỷ lệ khớp 30%.
Tuy nhiên các thuật toán tốt nhất trên thế giới vẫn gặp khó khăn khi người dùng đeo kính râm tối màu hoặc sáng bóng, nó sẽ che đi con ngươi của mắt. Vấn đề này đặc biệt phức tạp khi kính che khuất khoảng cách giữa hai mắt, đây là một phần quan trọng của nhiều thuật toán. Hầu hết các thuật toán nhận dạng khuôn mặt đều bắt đầu bằng cách xác định các đặc điểm của mắt trước, so sánh chúng với cơ sở dữ liệu hình ảnh đã có từ trước của chúng, trước khi chúng chuyển sang các đặc điểm khác trên khuôn mặt.
Tất nhiên, nếu đã có ảnh của một người đeo kính trong cơ sở dữ liệu của hệ thống, thì cơ hội nhận dạng khuôn mặt sẽ tăng lên rất nhiều. Các thuật toán sẽ hoạt động tốt hơn với nhiều bức ảnh hơn và nếu có sự kết hợp của các bức ảnh với chủ thể cả khi có và không đeo kính, điều này sẽ cải thiện cơ hội nhận dạng cao hơn nữa .
Doanh Nghiệp Nên Làm Gì Để Giảm Sai Số Khi Nhân Viên Đeo Kính?
- Đăng ký khuôn mặt cho nhân viên đeo kính cả ở trạng thái có kính và không kính (nếu có), giúp thuật toán có nhiều dữ liệu tham chiếu hơn.
- Ưu tiên chọn máy chấm công có thuật toán AI thế hệ mới, đã được kiểm định độ chính xác (FRR/FAR thấp) với các trường hợp đeo kính gọng dày, kính râm.
- Với vị trí đặc thù phải đeo kính bảo hộ, kính hàn trong nhà máy, nên kết hợp thêm phương thức chấm công dự phòng (vân tay, thẻ từ) để tránh gián đoạn.
Tiêu Chuẩn Liên Quan Đến Dữ Liệu Sinh Trắc Học (Compliance)
Dữ liệu khuôn mặt dùng để chấm công là dữ liệu sinh trắc học cá nhân, nên hệ thống lưu trữ và xử lý dữ liệu này cần tuân thủ các tiêu chuẩn bảo mật thông tin liên quan:
- ISO 27001 — hệ thống quản lý an toàn thông tin, yêu cầu doanh nghiệp bảo vệ dữ liệu sinh trắc học (khuôn mặt) của nhân viên khỏi truy cập trái phép hoặc rò rỉ.
- SA8000 — liên quan đến việc doanh nghiệp phải minh bạch với người lao động về mục đích thu thập dữ liệu sinh trắc học, không lạm dụng cho mục đích ngoài chấm công/an ninh.
Câu Hỏi Thường Gặp
1. Đeo kính cận bình thường có ảnh hưởng đến chấm công khuôn mặt không?
Hầu như không. Các thuật toán hiện đại vẫn nhận diện tốt với kính cận gọng mỏng, tròng trong suốt, vì các chi tiết mắt quan trọng vẫn hiển thị rõ.
2. Vì sao kính râm gây khó khăn hơn kính cận?
Vì kính râm tối màu hoặc phản chiếu che khuất con ngươi và khoảng cách giữa hai mắt — hai điểm dữ liệu quan trọng mà hầu hết thuật toán nhận diện dựa vào đầu tiên.
3. Có nên đăng ký lại khuôn mặt khi nhân viên đổi kính mới?
Nên cập nhật lại nếu kính mới thay đổi đáng kể về gọng, màu tròng; với thay đổi nhỏ, hệ thống thường vẫn nhận diện được nhờ các đặc điểm khuôn mặt khác.
4. Ngoài kính, còn yếu tố nào ảnh hưởng đến độ chính xác nhận diện khuôn mặt?
Ánh sáng môi trường, góc chụp, khẩu trang/mũ che một phần khuôn mặt, và chất lượng camera của thiết bị chấm công.
Kết Luận
Đeo kính cận thông thường hầu như không ảnh hưởng đến khả năng chấm công bằng khuôn mặt, trong khi kính râm tối màu là trường hợp cần lưu ý nhất. Để chọn đúng loại thiết bị và phương thức chấm công phù hợp với đặc thù nhân sự của doanh nghiệp, có thể tham khảo thêm các loại máy chấm công phổ biến và cách chọn phù hợp hiện nay.
